Via Limburgica

van Thorn (NL) naar Namen (B)

Over de via Limburgica & de Via Monastica

Neen, de Via Limburgica is geen middeleeuwse pelgrimsroute. Historische routes naar Compostela zijn er nauwelijks in Vlaanderen. Voor de hedendaagse pelgrim die vanuit Limburg of noordelijker landen naar Compostela wil wandelen echter, is de Via Limburgica (in combinatie met de Via Monastica) een optie. Over een afstand van 255 km loop je van Thorn in Nederland naar Rocroi in Frankrijk, om daar aan te sluiten op de GR 654.

chemins-de-saint-jacques-belgique-1024x829

In Maaseik kan de ‘noordelijke’ pelgrim kiezen tussen de meer oostelijke route (pelgrimspad tot Visé en dan de Via Mosana) om de Via Monastica te vervoegen, óf de meer westelijke route, de Via Limburgica

 

In zes stapdagen brengt de Via Limburgica je van Thorn naar Eghezee boven Namen. Vanaf Eghezee volgt hij verder de Via Monastica naar Namen, het verzamelpunt voor alle Compostelapelgrims uit de Lage Landen.  Van hieruit trekt men via Givet Frankrijk binnen, waar verschillende routes naar de Spaanse grens lopen.

Als vertrekpunt werd het witte stadje Thorn gekozen, omdat pelgrims uit Nederland via de bestaande paden (LAW Pieterpad of GR)  hier langs komen op hun tocht naar Compostela. Daar waar men tot voor kort in Maaseik meestal de Maas overstak om door Nederland naar Visé te stappen, vanwaar de Via Mosana de pelgrim naar Namen brengt, koos de Via Limburgica voor een rechtstreeks traject van Maaseik naar Namen.  Deze route door  het Maasland, de Kempen, Haspengouw en Waals-Haspengouw biedt veel afwisseling in landschappen en loopt langs historische plaatsen die soms uitdrukkelijk naar het pelgrimsverleden verwijzen. Bovendien worden hierdoor twee dagtochten (ongeveer 50 km) uitgespaard.

stikker.gif

Het Vlaams Compostelagenootschap heeft voor bovenstaande sticker gekozen om de route te bewegwijzeren. De geel gekleurde randen geven de looprichting aan. Helaas is de route (nog) niet voldoende bewegwijzerd.

Bij het uitstippelen van de route wordt er gewandeld langs Sint-Jacobskerken, jacobalia, pelgrimshospitalen en bedevaartplaatsen.  Zo loopt de route langs Maaseik, met zijn Sint-Jacobskerk, en maakt het een kleine omweg langs Neeroeteren waar in de prachtige kerk verschillende beeltenissen van Jacobus staan.  Dat de route langs Aldenbiesen, Tongeren en Rutten loopt is evident : ze hebben op een of andere manier (pelgrimsopvangplaats, een Sint-Jacobushospitaal, Evermarus) rechtstreeks linken met Compostela. Waar de pelgrims vroeger een omweg maakten om toch zeker elke bedevaartplaats te bezoeken, verkoos de Via Limburgica dit alleen te doen indien dit geen verlenging van de route was.  Zo is er een extraatje naar Heppeneert, en loopt de route langs de Lourdesgrotten van Neeroeteren en Wiemesmeer en de basiliek van Tongeren : bekende bedevaartplaatsen. Op de Via Limburgica zijn afstand en natuur goed te verzoenen.  Het gebied Kempen-Maasland, het Park Hoge Kempen, het Munsterbos,  het regionaal landschap Haspengouw, de Kevie; het zijn allemaal pareltjes, die de grote verscheidenheid van het Limburgse landschap tonen en geen extra-kilometers betekenen. Na Tongeren en door de provincie Luik is de Jeker tot aan haar bronnen in de buurt van Lens-Saint-Rémy de leidraad. Hier waan je je soms echt in het buitenland. Daarna volgt de route, vanaf Moxhe, de Romeinse heirbaan, hier een rustige landbouwweg.  Zo bereik je in de buurt van Eghezée de RAVeL, een oude spoorbaan naar Namen, nu fiets -en wandelpad. Daar sluit de Via Limburgica aan op de (bestaande) Via Monastica en stap je langs dit wandel en fietspad naar Namen, Leffe, om in Givet de Belgisch-Franse grens over te steken.

In Rocroi eindigt de Via Monastica en sluit daar aan op de GR 654.

vialimburgica_kaft

Aan deze gids, uitgegeven door het Vlaams Compostelagenootschap, heb je een zeer betrouwbare bontgenoot om de (nog) gebrekkige bewijgwijzering ‘te lijf te gaan’

5 augustus 2013: van Thorn naar Neeroeteren

IMG_4526


De wandeling begint bij de indrukwekkende stiftkerk. Vroeger onderdeel van een prachtige abdij.

IMG_4529

Een gedenkplaat herinnert aan de tijd dat hier nog een abdij stond en vertelt ons wie hier achtereenvolgens het gezag over de abdij voerde.

IMG_4538

De vroegere abdijkerk fungeert nu als parochiekerk St.-Michael. Het hoofdzakelijk gotische gebouw met barokke aankleding werd ten tijde van de stift enkel door 20 stiftdames gebruikt.

IMG_4541

Vele panden in het dorp zijn voormalige stift- en kapittelwoningen. Tot de 18e eeuw kende het klooster een grote bloei. Met het verdwijnen van de stift, verdween ook de welvaart.

IMG_4537

De goedbewaarde historische schoonheid dankt Thorn wellicht aan het feit dat omstreeks de 18e eeuw Thorn evolueerde naar een gewone landelijke gemeente. Geen sprake van een niets ontziende kaalslag die zo vaak gepaard met verstedelijking.

IMG_4543

De eerste Compostelasticker die we tegenkwamen.

IMG_4544

Thorn ligt op een ‘kruispunt’ van wandelpaden.

IMG_4548

Vlak voor het verlaten van Thorn passeer je een Jacobuskapelletje, gebouwd in 2000. Een particulier bouwinitiatief van de bewoner (en zijn gezin) die de woning achter het kapelletje betrekt en waar de Santiagoganger een echte stempel voor zijn pelgrimsboekje kan afhalen. Middels de Latijnse teksten ‘quo vadis’ en ‘salve viator’ vervat in hardsteen, worden de reizigers begroet en een goede reis toegewenst.

IMG_4547

In het kapelletje, in de nis aan de achterwand, bevindt zich een eikenhouten reliëf afkomstig van de afgebroken kloosterkerk te Koningslust. Het bevallige beeldje is een voorstelling van St. Jacobus in pelgrimsuitrusting.

IMG_4551

Na minder dan 1 km wandelen verlaat de Via Limburgica Nederland, richting Kessenich.

IMG_4555

‘De Parel van het Maasland’, zo wordt deze neogotische St.-Martinuskerk (1899) van Kessenisch genoemd, vooral omwille van zijn mooi gerestaureerd kleurrijk interieur. De toren dateert uit de 16e eeuw.

IMG_4557

Wandelen langs de Witbeek. Een verademing! De eerste echte strook onverharde wandelweg vandaag. Veel asfalt gehad tot hiertoe en er zal er nog veel volgen.

IMG_4562

De ontgrinding maakte recreatie op de Maasplassen mogelijk. Hoe fors mogen industriële belangen ingrijpen op natuur en biodiversiteit? Een nieuw decreet moet leiden tot een win-winsituatie voor exploitanten en milieusector.

IMG_4559

Een strook wandelweg, de Camino waardig.

IMG_4575

De natuur op zijn mooist. Hier kun je toch alleen maar van genieten!

IMG_4579

De St.-Annakerk in Aldeneik kent een lange voorgeschiedenis. In de 12e eeuw door kannunnikken gebouwd als romaanse kerk, koor in de 13e eeuw gotisch herbouwd, eerder afgebroken zijbeuken in de 16e eeuw in neoromaanse stijl heropgebouwd. Pas toen kreeg de toren zijn slanke torenspits. Van Harlindis en Relindis, bij wie het allemaal begon in de achtste eeuw, resten enkel nog hun lege sarcofagen in deze kerk.

IMG_4591

Eén van de vele Willibrordusputjes die in de Lage Landen voorkomen. Ze verwijzen naar de verering van Willibrordus als beschermheilige van kinderziekten. Of, zoals de overlevering wil, Willibrordus hier echt met zijn stok op de grond sloeg en een bron deed ontstaan, valt te betwijfelen. In veel gevallen zou het gaan om bronnen, waar in voorchristelijke tijden de god Wodan werd vereerd. Hier het Willibrordusputje aan de achterkant van de Harlindis- en Relendiskapel in Aldeneik.

IMG_4602

Onlosmakelijk met Maaseik verbonden: de gebroeders Jan en Hubrecht van Eijck (15e eeuw). Maaseik claimt de geboorteplaats te zijn van deze vermaarde schilders van het Lam Gods. Hier hun standbeeld, prominent aanwezig midden op de markt in Maaseik.

IMG_4605

Ook midden op de markt in Maaseik: een wegwijzer naar Santiago de Compostela. Nog 2.411 km te gaan (of te fietsen) zo lezen we. In Maaseik is er ook een refugio die onderdak biedt aan 6 pelgrims.

IMG_4611

Langs de dijkmuur van de uiterwaarden van de Maas loopt de Via Limburgica via een klinkerpad richting Heppeneert.

IMG_4615

Bedevaarders komen naar O.-L.- Vrouw van Rust, hier voor de ingang van de St.-Gertrudiskerk in Heppeneert ….

IMG_4616

…. terwijl binnen, midden op de dag, een H. Mis wordt opgedragen.

IMG_4613

Achter de kerk ligt een parkje waarin statiekapelletjes de zeven weeën van Maria uitbeelden.

IMG_4626

Hier op het Duivelsbrugje ging, volgens de legende, de duivel op de loop voor St.-Gertrudis

IMG_4630

Ergens halverwege de bijna 2 km lange Grotlaan in Neeroeteren, passeer je aan je linkerkant de uit 1932 daterende Lourdesgrot.

IMG_4633

Bij de St.-Lambertuskerk van Neeroeteren eindigt onze eerste wandeldag. In de kerk bevinden zich drie Jacobusbeelden.

7 augustus 2013: van Neeroeteren naar Wiemesmeer

IMG_4638

De beschermde Volmolen op de Bosbeek, op de grens van Neeroeteren en Opoeteren. Aanvankelijk gebruikt voor het ‘vollen’ van weefsel, later om olie te winnen en nog later als graanmolen in bedrijf. Momenteel is de Volmolen niet meer maalwaardig.

IMG_4641

Op weg naar de oevers van de Bosbeek. Het is comfortabel lopen op houten vlonders die bespannen zijn met kippengaas om bij gladheid toch nog goede grip te behouden op de ondergrond.

IMG_4649

Wandelen langs de behoorlijk meanderende Bosbeek met kristalhelder water is een waar genoegen.

IMG_4643

Gevoelig plekje ….

IMG_4660

173 schutters herinneren aan het Oud-Limburgs Schuttersfeest dat hier in 2008 plaatsvond.

IMG_4663

De Driepaalweg: ruim 3,5 km over verharde en niet verharde weg met prettige boombeschutting tegen zon en wind.

IMG_4667

‘freewheelend pelgrimeren’

IMG_4664

De in 1955 gebouwde ‘Hilvenkapel’ werd in 2010 gerestaureerd. Door de familie Hilven destijds gebouwd “uit dank dat de familie tijdens de oorlog gespaard was gebleven van honger en geweld”.

IMG_4674

Even na de Driepaalweg ‘betreedt’ de Via Limburgica het ‘Nationaal Park Hoge Kempen’. Bijna zesduizend hectare aaneengesloten natuurgebied uitgestrekt over een zestal dorpen. Langs 200 km bewegwijzerde wandel- en fietspaden kun je genieten van unieke fauna en flora.

IMG_4692

We lopen vandaag ook verschillende kilometers op de met het wolfspootje gemarkeerde Lange Afstands Wandeling (LAW). Dit 72 km lange wandelpad tast in zijn traject voortdurend de grenzen af van het Nationaal Park Hoge Kempen.

IMG_4676

Het station van As is één van de vijf poorten tot het Nationaal Park.

IMG_4679

Het oudste station van Limburg (1878) vervulde vorige eeuw een belangrijke economische functie voor de nu verlaten zinkfabriek in Rotem en natuurlijk als kolenspoor. De laatste reizigerstrein reed hier in 1959 en enkele jaren later was ook de laatste goederentrein aan de beurt.

IMG_4680

Een groot deel van deze etappe moet de voetganger/pelgrim ‘delen’ met de fietser. Dat betekent dus ook ‘asfalt lopen’.

IMG_4694

Bijna niet te geloven dat je hier een snelweg kruist. Een indrukwekkend ecoduct overspant hier de E314.

IMG_4699

In Wiemesmeer, deelgemeente van Zutendaal, eindigt onze 2e etappe.

IMG_4707

De neogotische St.-Jozefskerk van Wiemesmeer (1935). Als voorbeeld voor deze kerk gold de 15e-eeuwse abdijkerk van Hocht – nu een ruïne – in Lanaken.

9 augustus 2013: van Wiemesmeer naar Rijkhoven

IMG_4713-BorderMaker

De grot van Wiemesmeer. In mei 1925 ingehuldigd, nadat de bewoners van Wiemesmeer met vereende krachten vanaf 1924 aan dit bouwwerk begonnen waren. Aanvankelijk stond op deze plek alleen een O.L. Vrouwebeeld.

IMG_4709-BorderMaker

In de loop der jaren werden de grot en haar omgeving stelselmatig verfraaid met enkele kapellen, een bidruimte, een kaarsenhal en een mooi park met kunstige beelden. Een heus grotcomité draagt zorg voor onderhoud en verder ontwikkeling.

IMG_4716-BorderMaker

‘Kruislievenheer aan de Zeswegen’. En inderdaad, als je de onverharde wegen erbij optelt, komen hier zes wegen bijeen. Mathijs Thijssens liet hier in 1907 een Kruislieveheer oprichten uit dankbaarheid voor genezing van een verschrikkelijke ziekte aan het been, ‘zevenoog’.

IMG_4719-BorderMaker

GEVAAR: werfverkeer.
Dit verkeersbord verwacht je hier niet.

IMG_4721-BorderMaker

Hier volgt de Via Limburgica gedurende bijna 1 km de omheining van het monostort voor vliegassen.

IMG_4723-BorderMaker

In Zutendaal gaat de route over het 130 km lange Albertkanaal dat Luik met Antwerpen verbindt.

IMG_4724-BorderMaker

De flauwe woordgrap valt moeilijk te negeren.

IMG_4731-BorderMaker

Ook al valt het weer wat tegen, het blijft een waar genoegen om in het Munsterbos te vertoeven.

IMG_4732-BorderMaker

Het Munsterbos vormt een overgangsgebied tussen Kempen en Haspengouw en kent een onverwacht rijke fauna en flora. Het bos is echter vooral bekend vanwege zijn de zogn. ‘Staatsvijvers’. Een 9-tal vijvers die met elkaar via een systeem van open verbindingen, gesloten buizen en overlopen met elkaar en met de Bezoensbeek in verbinding staan.

IMG_4739-BorderMaker

Stadhuis van Bilzen (Belisia). Midden op de markt staat het 17e eeuwse stadhuis, opgetrokken in Maaslandse renaissance. Aanvankelijk onderdeel van een huizenrij die later werd afgebroken om ruimte voor de markt te creëren.

IMG_4737-BorderMaker

Achter het stadhuis bevindt zich de neogotische St.-Mauritiuskerk. Voor de bouw van de kerk maakte men gebruik van een zachte en poreuze mergelsteen. Het interieur is fraai gerestaureerd in neogotische stijl en traditie. Het hele interieurconcept werd herdacht: de mooie laatgotische beeldenschat werd geïntegreerd in barokke elementen. Merkwaardig en opvallend is het rijke neogotische koloriet van glasramen en modern schilderwerk.

IMG_4748-BorderMaker

Imposante boom in het Haffmanspark.

IMG_4752-BorderMaker

Park Haffmans: in 1965 de geboortegrond van Jazz Bilzen. Dit mooie stadspark sluit naadloos aan bij het natuurpark De Katteberg en werd vernoemd naar de eerste burgemeester van Groot-Bilzen. Het park is een goed voorbeeld van een Engelse tuin. De mix van golvende grasvelden, beboste delen, twee vijvers, een beek, de helling met rotsblokken en een bronnetje zorgt voor een romantisch landschap met verrassende doorkijkjes.

IMG_4753-BorderMaker

De Bilzermolen op de Demer bestond al in de 13de eeuw en werd een aantal keren herbouwd. Het gebouw werd in 1893 aanzienlijk beschadigd, maar werd spoedig hersteld. Tot rond de tweede wereldoorlog bleef de watermolen beroepsmatig in werking. De molen is uitgerust met een metalen onderslagrad en is nog maalvaardig. Het molenhuis is gerestaureerd. Na de overstromingen van 1998 werden de taluds aan de molenkant zwaar beschadigd. In 2001 werd een bypass gebouwd rond de molen. Deze bypass dient in eerste instantie om bij verstoppingen van de molensluis geen overstromingen te krijgen. In die bypass werden een achttal bekkentrapjes gebouwd tussen de 10 en de 15 cm hoog.

IMG_4769-BorderMaker

Bruggetje over de Demer en op weg naar de Katteberg

IMG_4760-BorderMaker

Op de ‘flanken’ van de Katteberg.

IMG_4763-BorderMaker

Zo teer en zacht in al zijn eenvoud: fluitekruid

IMG_4781-BorderMaker

Het wandelpad loopt hier over het tracé van de vroegere tramlijn die Genk verbond met het Luikse industriegebied. De tramlijn was operationeel tussen 1910 en 1948 en zorgde voor een forse toename van het reizigersverkeer in deze streek.

IMG_4783-BorderMaker

Op weg naar Alden Biesen. Soms een beetje stijgend, soms een beetje dalend, maar nooit moeilijk.

IMG_4800-BorderMaker

In de verte de waterburcht van Alden Biesen.

IMG_4806-BorderMaker

Maar eerst nog even genieten in een mooi stukje natuur. Hier werd de natuur een handje geholpen. Via een ingenieus systeem wordt het water op natuurlijke wijze gezuiverd. Vooral het riet, dat via zijn holle stengels zuurstof kan uitwisselen, speelt hierbij een cruciale rol.

IMG_4819-BorderMaker

Via de Maastrichterallee loop je Alden Biesen binnen richting Nieuwen Biesen (in Maastricht)

IMG_4821-BorderMaker

Links in de boog van de poortdoorgang is een sint-jacobsschelp aangebracht. Alden Biesen was vroeger ook een hospitaal voor o.a. pelgrims die langs de Niederstraase op weg waren naar Santiago de Compostela, via Brussel en Parijs.

IMG_4827-BorderMaker

Zicht op het binnenplein met rechts de kapel die ook dienst doet als parochiekerk voor de inwoners van Rijkhoven.

IMG_4839-BorderMaker

De oorspronkelijke gebouwen van Alden Biesen werden in de 16e eeuw vervangen door een waterslot en in de 18e eeuw omgebouwd tot een classicistisch verblijf.

IMG_4822-BorderMaker

In 1971 brandde het toenmalige kasteel af. Nu is dit kasteelcomplex een cultuurcentrum van de Vlaamse Overheid. Als zodanig bouwde Alden Biesen niet alleen een historische en een Europese werking uit, maar is de Landcommanderij tevens een congrescentrum en een cultuurtoeristische trekpleister.

IMG_4854-BorderMaker

Het indrukwekkende poortgebouw, 30 m hoger gelegen dan de waterburcht, was de hoofdingang van het domein. De poorttoren van 1652 kijkt uit op Maastricht. In de aansluitende trompetterswoning van 1663 logeerde de poortwachter. Het apostelhuis aan de andere kant was in 1720 geconcipieerd als verblijfplaats voor twaalf behoeftigen uit de omgeving. Die functie heeft het evenwel nooit vervuld.

IMG_4860-BorderMaker

Bij de uitgang de zwarte granieten monoliet van Mash Vanvoorden met als inscriptie een citaat van de Duitse filosoof Hans-Georg Gadamer (1900 – 2002), een leerling van de beter gekende filosoof Martin Heidegger. ‘Die Ästhetik muss in der Hermeneutik aufgehen’ betekent dat de esthetica moet opgaan in de hermeneutiek.
Het esthetische wordt hier vormgegeven door een ranke onberispelijk gepolijste steen. Door in het oppervlak te beitelen, wordt de façade geschonden en komt het innerlijke – niet-gepolijste – van de steen naar buiten. Deze suggestie van gelaagdheid refereert naar de diversiteit in de samenleving. Hetgeen ze naar buiten toont, is niet hetzelfde als wat er binnenin gebeurt. Zo ontplooit er zich een andere esthetiek…

 

IMG_4844-BorderMaker

We laten Alden Biesen achter ons.

13 oktober 2013: van Rijkhoven naar Rutten

IMG_4894-BorderMaker

Het is nog vroeg en druilerig als we het Apostelhuis achter ons laten op weg Rutten, de geplande aankomstplaats voor vandaag.

IMG_4895-BorderMaker

Bij ons vertrek bevonden we ons op één van de hoogste punten van de streek (112m). Via een flauwe afdaling gaat het richting Grote Spouwen.

IMG_4896-BorderMaker

We bevinden ons in ‘droog’ Haspengouw al zou je dit naar aanleiding van dit plaatje niet meteen denken.. Er zit hier kalk onder de leemlaag van ca. 1 meter dikte en dat is beter doorlaatbaar dan de kleilaag die in ‘nat’ Haspengouw onder de leemlaag zit.

IMG_4902-BorderMaker

Haspengouw: de streek van granen en suikerbieten, maar ook van chicorei en maïs. Hier en daar wacht nog een laatste rest maïs om geoogst te worden.

IMG_4905-BorderMaker

Toch valt er van een dergelijk ‘najaarslandschap’ zeker te genieten.

IMG_4907-BorderMaker

Al sinds de Romeinse tijd fungeert deze streek als graanschuur voor deze streken. Daar is hier weinig van te merken, want het graan bevindt zich al in de schuur.

IMG_4917-BorderMaker

De Via Limburgica ‘deelt’ heel wat kilometers van zijn traject met bewegwijzerde fietspaden.

IMG_4916-BorderMaker

Wie Genoelselderen zegt, denkt onvermijdelijk aan het enige wijnkasteel in België.

IMG_4925-BorderMaker

Via een prachtige dreef krijg je, naarmate je dichterbij komt, een steeds mooier zicht op dit 18e/19e eeuwse neoclassicistische kasteel.

IMG_4935-BorderMaker

In 1990 heeft de familie van Rennes hier de eeuwenoude wijncultuur weer doen herleven. Sindsdien is de wijndruif in dit mooie landschap rondom het kasteel van Genoels-Elderen weer helemaal terug.

IMG_4940-BorderMaker

Tot pakweg een goede 200 jaar geleden ging men er nog van uit dat zwarte zwanen niet bestonden. Met andere woorden: onze zekerheden van vandaag blijken ‘morgen’ opeens niet (meer) waar te zijn. Een metafoor voor het leven?!

IMG_4944-BorderMaker

Met 22 hectaren wijngaarden is dit het grootste wijndomein in het land en verwelkomt jaarlijks 15000 bezoekers. Deskundige gidsen leiden U door het park, de wijngaarden, de rozentuin, de stokerij, het pershuis en 13de eeuwse wijnkelders.

IMG_4950-BorderMaker

We zijn net onder de autoweg gepasseerd en gaan richting Berg. Hier is vergissen onmogelijk. De plaatselijke leden van het Compostelagenootschap hebben samen met het Tongers stadsbestuur gezorgd voor de blauw-gele bewegwijzering.

IMG_4951-BorderMaker

Hier heeft de natuur toegeslagen.

IMG_4954-BorderMaker

We moeten, alvorens in Berg te arriveren, nog even de Galgenberg ‘bedwingen’ die samen met de Trappersberg en de kerkheuvel vroeger een strategische heuvelrug vormde en zo een goed uitzicht bood op de Jekervallei.

IMG_4958-BorderMaker

Op de achtergrond de romaanse Sint-Martinuskerk van Berg die statig uittoornt boven dit panoramische dorpje dat eens gelegen was aan de heirwegen naar Nijmegen en Keulen.

IMG_4960-BorderMaker

Hier is het uitkijken geblazen! Bewegwijzering ontbreekt. Je moet hier de huizen passeren terwijl je ze aan de rechterkant van de looprichting laat liggen. Je bent op weg naar het natuurgebied De Kevie.

IMG_4961-BorderMaker

Als je hier komt,…. ben je verkeerd! Eén troost: vlakbij ligt een eetcafé.

IMG_4972-BorderMaker

Met de Jeker aan je linkerkant volg je de Oude Blaarstraat om bij de entree van natuurgebied De Kevie de Jeker te kruisen.

IMG_4968-BorderMaker

Wandelen in natuurgebied De Kevie: moerassen, rietkragen, beemdweiden en houtkanten kun je in dit natuurreservaat van de Oostelijke Jeker vanop de paden bewonderen. Nog even rust alvorens met de drukte van de stad geconfronteerd te worden.

IMG_4963-BorderMaker

Het is geen verrassing om in dit jaargetijde groepjes paddestoelen aan te treffen op afgestorven hout.

IMG_4973-BorderMaker

De gerestaureerde Moerenpoort, de enige overgebleven stadspoort uit het middeleeuwse Tongeren. “Moeren’ verwijst naar moerassen.

IMG_4975-BorderMaker

Het Sint-Catharinabegijnhof van Tongeren hoort bij de dertien Vlaamse begijnhoven die in 1998 opgenomen zijn in de lijst van het cultureel en natuurlijk werelderfgoed van de Unesco.

IMG_4977-BorderMaker

Wie waren deze begijnen? Deze vrouwen die, los van elke kerkelijk erkende kloosterregel, erin slaagden een zelfstandig leven te lijden, dit ten tijde van de “manneneeuwen”.

IMG_4979-BorderMaker

Zij zijn noch leek noch kloosterling. Naast de weg naar het huwelijk en naast de weg naar het klooster kiezen ze voor een derde weg. Ze zijn geen “madam” of “zuster”, maar “juffrouw”. Ze houden het midden tussen leken en kloosterlingen. Ze zijn noch van de wereld, maar leven wel in de wereld, noch van de kerk, maar leiden wel een religieus leven.

IMG_4980-BorderMaker

Het begijnhof is een typisch straatbegijnhof. Daar het begijnhof bij de grote brand van 1677 vrijwel volledig gespaard bleef, biedt dit stadsgedeelte de oudste voorbeelden van woningbouw in Tongeren. Op de achtergrond de begijnhofkerk.

IMG_4978-BorderMaker

Een plaatje. Toch?

IMG_4982-BorderMaker

De calvarie naast de ingang is de meest opvallende beeldengroep aan de buitenkant.

IMG_4984-BorderMaker

In oorsprong een vroeg-gotische kerk uit eind XIII; uit deze periode dateren de oudste gedeelten (middenbeuk en koor) van silex; mogelijk was het schip toen voorzien van een houten plafond. De zijbeuken zijn weliswaar van mergelsteen, maar schijnen toch ouder dan het transept, dat dateert uit midden XIV.

IMG_4983-BorderMaker

In een van de vroegere begijnhofhuisjes bevond zich herberg De Pelgrim die op een nieuwe uitbater wacht.
Het fraai gerestaureerde gebouw(tje) dateert uit 1632 en bevindt zich pal tegenover de Begijnhofkerk.

IMG_4994-BorderMaker

In 2008 is de historische site van het Sint-Jacobshospitaal omgebouwd tot een shoppingcenter met 24 winkels en meer dan 250 parkingplaatsen. Het Sint- Jacobshospitaal is ‘omgetoverd’ in een winkelgelijkvloers rond een kloostergang en een binnenplein. De oude opgegraven Romeinse kelder fungeert als symbool van het evenwicht tussen traditie en technologie.
Geen voorbeeld van goede maak wat mij betreft.

IMG_4998-BorderMaker

Het Sint-Jacobusgasthuis of ‘Oud Hospitaal’ werd opgericht als herberg voor pelgrims op weg naar Santiago de Compostela en was later een ziekenhuis voor poorters. Tussen 1846 en 1867 werden de huidige gebouwen opgericht in de vorm van een rechthoek met binnenhof. Pas na WO I kwamen belangrijke verbeteringen tegemoet aan de eisen van de moderne hygiëne.

IMG_5002-BorderMaker

Oud en nieuw ontmoeten hier elkaar. Doorgang naar het Gallo-Romeins museum.

IMG_5003-BorderMaker

Het nieuwe Gallo-Romeins museum is een ontwerp van Architectenbureau De Gregorio & Partners. Het gebouw heeft een sobere maar krachtige architectuur. Het is mooi geïntegreerd in het historisch hart van de stad.

IMG_5013-BorderMaker

Ambiorix waakt. Stad en wijde omgeving worden gedomineerd door de gotische toren van de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek. Ontegensprekelijk één van de mooiste religieuze bouwwerken die ons land rijk is. Meer dan 300 jaar waren nodig om dit prachtig monument te voltooien.

IMG_5005-BorderMaker

Ook hier ‘vertelt’ het timpaan z’n verhaal.

IMG_5008-BorderMaker

De nieuwe marktfontein.

IMG_5017-BorderMaker

Het Munthuis. Verkeerdelijk zo genoemd, want het eigenlijke munthuis lag aan de overkant. Dit rijke herenhuis dateert uit de 16e eeuw.

IMG_5020-BorderMaker

Beeld van St. Maternus, mede-oprichter van het bisdom Tongeren wijst hier de weg naar Rutten.

IMG_5023-BorderMaker

Bijna 2 km lang houdt de Jeker ons gezelschap en loopt over het Evermaruspad. Dit wandelpad wordt aangegeven met een blauw 6-hoekig bordje met een gele Jacobsschelp. Het pad maakt deel uit van de Via Limburgica. Langs deze weg trokken pelgrims naar het 2000 km verder gelegen Santiago de Compostella.

IMG_5027-BorderMaker

De Evermaruswandeling leidt tot aan de Evermaruskapel te Rutten en keert dan terug via witte 6-hoekige bordjes met een blauwe schelp. Het pad verbindt het stadscentrum van Tongeren met het typisch Haspengouwse dorp Rutten.

IMG_5036-BorderMaker

De Sint-Martinuskerk in Rutten.De kerk staat op een kerkheuvel te midden van een ommuurd kerkhof.In de 12e eeuw werd de oorspronkelijk kerk gebouwd, waarvan tegenwoordig de romaanse toren nog resteert. In de 1844 werd tegen de behouden romaanse toren een nieuwe kerk aan gebouwd.

IMG_5037-BorderMaker

Nog steeds, ieder jaar op 1 mei vieren de Ruttenaren hun patroonheilige op gepaste wijze. Het martelarenspel gaat terug tot het jaar 968 en verhaalt de moord op de pelgrim Evermarus door de roofridder Hacco. Na de processie door het dorp in de voormiddag, wordt in de namiddag het mysteriespel door de inwoners van Rutten in open lucht opgevoerd.

IMG_5038-BorderMaker

Er valt in Rutten niet aan Evermarus te ontsnappen.

14 oktober 2013: van Rutten naar Waremme

IMG_5043-BorderMaker

Beeld van Evermarus, de Friese edelman die hier rond het jaar 700, op doortocht na zijn terugkeer uit Santiage de Compostela, laaghartig werd vermoord.

IMG_5046-BorderMaker

De huidige Evermaruskapel, gebouwd in 1784 en opgetrokken in silex en mergelsteen, vervangt de oorspronkelijke houten kapel die hier in de 10e eeuw op het graf van de vermoorde Friese pelgrim Evermarus werd gebouwd.

IMG_5052-BorderMaker

Op deze ‘heilige’ weide wordt jaarlijks het mysteriespel opgevoerd. Alles staat dan in rep en roer als één pelgrim (tijdelijk) ontsnapt. Met de inzet van vele dorpelingen en enkele tientallen ruiters wordt Hacco, de moordenaar van Evermarus en zijn zeven gezellen, weer voor een jaar ingerekend.

IMG_5054-BorderMaker

De Jeker, Le Geer in het Frans, hier in de omgeving van Lauw waar hij het Vlaams Gewest binnenkomt en via Tongeren en Kanne (onder het Albertkanaal door) in Maastricht uitmondt in de Maas.

IMG_5055-BorderMaker

Vóór 1930 was de Jeker een visrijke rivier. Momenteel is de waterkwaliteit slecht, mede door de lozingen van huishoudelijke afvalwater en afvalwater van de hogerop gelegen suikerindustrie in Oreye.

IMG_5056-BorderMaker

We bevinden ons nog steeds in Haspengouw.

IMG_5058-BorderMaker

De St. Pieterskerk van Lauw. Straalt de grootsheid uit van een gotische kathedraal en dit in een dorpje met amper 1.000 inwoners.

IMG_5061-BorderMaker

Waterspuwer of gargouille. Deze sculptuur – vaak een sinistere voorstelling van duivels, monsters of roofvogels – doet dienst als regenwaterafvoer aan het einde van een goot, om te voorkomen dat het regenwater langs de gevel naar beneden stroomt. Waterspuwers worden al sinds de oudheid toegepast, maar worden vaak vooral geassocieerd met de gotiek.

IMG_5068-BorderMaker

Fijn om even aandacht te krijgen van deze verbaasde koe.

IMG_5066-BorderMaker

Het is werkelijk genieten op dit mooie en rustige wandelpad langs de Jeker. De Vlaamse Milieumaatschappij herstelde hier de natuurlijke relatie van de rivier met de vallei en legde een gecontroleerd overstromingsgebied aan..

IMG_5071-BorderMaker

Hier op de grens tussen Vlaanderen en Wallonië. Je wandelt hier Otrange binnen, voorheen Wouteringen en Limburgs gebied, nu een deelgemeente van Oureye en deel uitmakend van Wallonië.

IMG_5075-BorderMaker

De neoromaanse St. Gertrudiskerk. Vanaf nu worden we geacht ons uit te drukken in de andere landstaal.

IMG_5076-BorderMaker

En zo blijft de kwaliteit van het water van de Jeker, pardon Le Geer, van slehte kwaliteit.

IMG_5077-BorderMaker

De vlier (Sambucus nigra). Veel mensen beschouwen hem als weinig meer dan onkruid, en inderdaad, een vlier verspreidt zich erg gemakkelijk, maar je krijgt er zoveel van… Van de vruchten wordt jam, vruchtensap en vlierbessenjenever gemaakt.

IMG_5078-BorderMaker

De eerste suikerfabrieken werden in Haspengouw opgericht omstreeks 1840 in het spoor van de suikerbietenteelt. Vandaag heeft Oreye de belangrijkste suikerraffinaderij van België.

IMG_5079-BorderMaker

Sterrenweg! Eronder een sticker van het Vlaams Compostelagenootschap als bewegwijzering. Een hoog ‘Caminogehalte’.

IMG_5080-BorderMaker

De St. Hubertuskerk in Lens-sur-Geer. De parochie van deze deelgemeente van Oreye dateert van de 8e eeuw.

IMG_5083-BorderMaker

Een fontein met een bank, zo maar op een kruispunt van enkele landelijke wegen in Lens-sur-Geer. De rimpelingen op het water helpen je om even weg te mijmeren en het lichte gekletter van het water vormt een rustgevend achtergrondgeluid.

IMG_5085-BorderMaker

We lopen Waremme (Borgworm) binnen. Eén van de 23 Goede Steden van het prinsbisdom Luik. De stad Waremme/Borgworm wordt beschouwd als de hoofdstad van Haspengouw. Het gebied was al grotendeels bewoond sinds het Neolithicum en lag aan de bekende Bavay-Keulen heirweg.

IMG_5087-BorderMaker

Waremme draagt nog altijd de stempel van de socialistische politicus Edmond Leburton, jarenlang burgemeester, minister en in 1973/1974 premier van België. Vandaar dat Waremme door zijn inwoners, al dan niet smalend, wel eens ‘Leburtown’ genoemd wordt.

IMG_5088-BorderMaker

De 15e eeuwse neogotische St.Pieterskerk die een 15e eeuwse piëta herbergt.

2 januari 2014: van Waremme naar Moxhe

IMG_5155-BorderMaker

De oude Romeinse heerweg van Tongeren naar Bavay, de huidige N69 vormt de zuidgrens van Hollogne-sur-Geer. Het was een oude heerlijkheid in het prinsbisdom Luik dat echter een leen was van het feodaal hof van Namen. Deze ingewikkelde situatie zorgde regelmatig voor conflictsituaties (blijkbaar zijn bestuurlijke problemen van alle tijden ….)

 

Hollogne sur Geer is een landbouwdorp in Droog-Haspengouw met een vrij grote dorpskom. Er is vooral akkerbouw en veeteelt. Er bevindt zich een suikerraffinaderij van de groep Tiense Suiker-Südzucker.

Hollogne-sur-Geer is een landbouwdorp in Droog-Haspengouw met een vrij grote dorpskom. Er is vooral akkerbouw en veeteelt. Er bevond zich een suikerraffinaderij van de groep Tiense Suiker-Südzucker, die in de loop van 2009 ophield te bestaan.

 

IMG_5159-BorderMaker

Even kijken of we nog op de juiste route zitten.

IMG_5161-BorderMaker

Een niet te missen bord verwijst naar de ruïnes van het kasteel, brouwerij en gerestaureerde molen.

 

IMG_5168-BorderMaker

De watermolen uit 1646 ligt in de omgeving van het kasteel en werd gebouwd in opdracht van de toenmalige kasteelheer. De molen fungeerde tot in 1948 als korenmolen. Het rad en de moleninrichting dateerde van de 19de eeuw en werden verwijderd in 2003. Na een volledige restauratie is de molen sinds januari 2008 terug in gebruik voor de aanmaak van groene stroom. De molen werd in 1977 beschermd als monument.

 

IMG_5164-BorderMaker

Vlakbij de brug over de Geer treft de pelgrim een bron aan met ‘eau potable’.

 

IMG_5170-BorderMaker

en de koeien graasden voort ….

IMG_5174-BorderMaker

Water …. Nog meer water is hier vlakbij waar zich de bassins bevinden die tot in 2009 dienden om de suikerfabrieken te bevoorraden en het water te zuiveren.

 

IMG_5175-BorderMaker

Na stopzetting van de suikerbiet activiteit, vormen de waterbassins een cruciale rol in het ontstaan van nieuwe biotopen in dit natuurgebied.

 

IMG_5177-BorderMaker

Veel populieren hebben de stormen van de afgelopen weken niet kunnen trotseren.

 

De niet meer in gebruik zijnde waterbekkens vormen een waar paradijs (ca. 35 ha) voor vogels, ornithologen en wandelaars. Zo wat alle inheemse vogels zijn hier terug te vinden. Vogels komen zich hier voeden, sommigen nestelen zich hier en voor weer anderen is het een rustplaats op weg naar hun overwinteringsplaats.

 

IMG_5181-BorderMaker

Heel af en toe loopt de Via Limburgica over special aangelegde wandelpaden …. met verlichting. Een vooruitgang? U mag het zeggen.

IMG_5182-BorderMaker

zonder commentaar

 

Lens-Saint-Remy (deelgemeente van Hannut): de Carmel, een begijnhof gesticht in 1343, waarvan de huidige gebouwen dateren uit de 18de eeuw. De zusters Augustinessen verbleven er tot aan de Franse Revolutie. Daarna werd het begijnhof tot in 1956 bewoond door Karmelietessen.

IMG_5183-BorderMaker

Lens-Saint-Remy: de Sint-Remigiuskerk uit 1893 met een classicistische toren uit 1760. De toren is het enige overblijfsel van de oude kerk. Het kerkorgel werd in 1975 beschermd als monument.

 

IMG_5188-BorderMaker

Hier ervan uitgegaan dat dit bord niet van toepassing is op wandelaars/voetgangers.

 

IMG_5193-BorderMaker

Stille getuige van wat eens een (tram)station was aan de lijn Hoei – Landen. Nu is het een onderdeel van de RAVeL (fietspaden op de vroegere spoorweglijnen of jaagpaden)

IMG_5199-BorderMaker

RAVeL: Réseau Autonome de Voie Lente, een netwerk van trage wegen, voorbehouden aan niet gemotoriseerde weggebruikers.

IMG_5198-BorderMaker

We zijn het dal van de Méhaigne gearriveerd.

 

IMG_5200-BorderMaker

‘Ligne 127’ verwijst naar de oude tramlijn (Hoei- Landen) die hier ooit liep, ook wel aangeduid als ‘het oude bietenspoor’.

 

IMG_5202-BorderMaker

Aan dit stulpje, even vóór Moxhe, loop je niet zo maar voorbij.